Categorieën
Leerlingvolgsysteem

Wat is het verschil tussen lvs-toetsen en de doorstroomtoets?

LVS-toets oefenen

Veel ouders krijgen tijdens de basisschoolperiode te maken met verschillende toetsen. Twee begrippen die regelmatig terugkomen zijn de LVS-toetsen en de doorstroomtoets. Hoewel beide soorten toetsen inzicht geven in de ontwikkeling van een leerling, hebben ze een verschillend doel. LVS-toetsen volgen de voortgang gedurende de hele basisschoolperiode, terwijl de doorstroomtoets een rol speelt bij de overgang naar het voortgezet onderwijs.

In dit artikel leggen we uit wat LVS-toetsen zijn,  hoe ouders LVS toetsen oefenen met hun kind, hoe de doorstroomtoets werkt en hoe beide toetsen elkaar aanvullen.

Wat zijn LVS-toetsen?

LVS staat voor Leerlingvolgsysteem.  LVS-toetsen worden gebruikt om de ontwikkeling van leerlingen gedurende meerdere jaren te volgen. Scholen nemen deze toetsen meestal twee keer per jaar af om inzicht te krijgen in de groei van leerlingen op belangrijke vakgebieden.

De resultaten helpen leerkrachten om te bepalen:

  • Of een leerling zich volgens verwachting ontwikkelt.
  • Welke onderdelen extra aandacht nodig hebben.
  • Welke leerlingen extra ondersteuning kunnen gebruiken.
  • Welke leerlingen juist meer uitdaging nodig hebben.

Doordat de toetsen meerdere keren worden afgenomen, ontstaat een betrouwbaar beeld van de ontwikkeling  over een langere periode.

Waarom gebruiken scholen  LVS-toetsen?

Het onderwijs draait niet alleen om prestaties op één toetsmoment. Scholen willen weten hoe leerlingen zich ontwikkelen gedurende hun hele basisschoolloopbaan.

LVS-toetsen helpen bij :

  • Het signaleren van achterstanden.
  • Het herkennen van talenten.
  • Het plannen van passend onderwijs.
  • Het evalueren van de kwaliteit van het onderwijs.
  • Het voeren van oudergesprekken.

Omdat de resultaten over meerdere jaren worden verzameld, kunnen leerkrachten trends en ontwikkelingen goed volgen.

Welke vakgebieden worden getoetst?

Hoewel de exacte inhoud verschilt per leerlingvolgsysteem, richten LVS-toetsen zich meestal op op de belangrijkste  basisvaardigheden.

Begrijpend lezen

Bij begrijpend lezen wordt  gekeken naar:

  • Het begrijpen van teksten.
  • Het herkennen van hoofdgedachten.
  • Het leggen van verbanden.
  • Het trekken van conclusies.

Deze vaardigheid is belangrijk voor vrijwel alle schoolvakken.

Rekenen

Rekenonderdelen  die vaak worden getoetst zijn:

  • Getalbegrip
  • Optellen en aftrekken
  • Vermenigvuldigen en delen
  • Breuken
  • Verhoudingen
  • Meten en meetkunde

De resultaten laten zien welke rekenvaardigheden  leerlingen goed beheersen.

Spelling en taalverzorging

Taaltoetsen meten onder andere:

  • Spelling
  • Grammatica
  • Interpunctie
  • Woordenschat

Hierdoor krijgen scholen inzicht in de  taalontwikkeling van leerlingen.

Technisch lezen

Bij technisch lezen wordt gekeken naar :

  • Leestempo
  • Leesnauwkeurigheid
  • Leesvaardigheid

Deze gegevens helpen om leesproblemen vroegtijdig te signaleren.

Welke LVS-systemen gebruiken scholen?

Nederlandse basisscholen kunnen kiezen uit  verschillende leerlingvolgsystemen. Bekende voorbeelden zijn:

Hoewel de systemen verschillen in opzet en rapportage, hebben ze allemaal hetzelfde doel: het volgen van de ontwikkeling van leerlingen.

Wat is de doorstroomtoets?

De doorstroomtoets is een landelijke toets die wordt afgenomen in groep 8. Deze toets geeft aanvullende informatie over het best passende niveau in het voortgezet onderwijs.

De doorstroomtoets vervangt sinds 2024 de voormalige eindtoets van groep 8. Het doel vvan de toets is om te controleren of het eerder gegeven schooladvies goed aansluit bij het niveau van de leerling.

De uitslag kan in sommige gevallen aanleiding geven om het schooladvies naar boven bij te stellen.

Welke onderdelen bevat de doorstroomtoets?

De doorstroomtoets richt zich op vaardigheden die belangrijk zijn voor succes in het voortgezet  onderwijs.

Belangrijke onderdelen zijn:

Taal

Binnen taal worden ondre andere getoetst:

  • Begrijpend lezen
  • Taalverzorging
  • Woordenschat

Rekenen

Bij rekenen komen onderwerpen aan bod zoals:

  • Getallen
  • Verhoudingen
  • Breuken
  • Meten
  • Rekenkundig inzicht

De toets meet niet alleen kennis, maar ook het vermogen om vaardigheden toe te passen in verschillende situaties.

Wat is het verschil tussen LVS-toetsen en de doorstroomtoets?

Hoewel beide toetsen waardevolle informatie opleveren, verschillen ze duidelijk van  elkaar.

LVS-toetsen Doorstroomtoets
Worden meerdere keren per jaar afgenomen Wordt één keer afgenomen in groep 8
Volgen de ontwikkeling over meerdere jaren Geeft een aanvullend beeld bij het schooladvies
Gebruikt voor begeleiding en onderwijsaanpassing Gebruikt bij de overgang naar het voortgezet onderwijs
Gericht op groei en voortgang Gericht op het onderwijsniveau na groep 8

De LVS-toetsen vormen dus een langdurig dossier van de leerling, terwijl de doorstroomtoets een specifiek meetmoment is aan het einde van de basisschool.

Hoe hangen LVS-toetsen en de doorstroomtoets samen?

Scholen baseren hun schooladvies niet uitsluitend op de doorstroomtoets. Het advies wordt vooral opgebouwd uit informatie die gedurende meerdere jaren is verzameld.

De resultaten van LVS-toetsen spelen hierbij een belangrijke rol omdat zij inzicht geven in:

  • De leerontwikkeling.
  • Werkhouding.
  • Groei over meerdere jaren.
  • Sterke en zwakke punten.

De doorstroomtoets vormt vervolgens een extra controle op dit beeld.

Kun je oefenen voor LVS-toetsen?

Ja. Veel leerlingen  oefenen thuis met taal- en rekenvaardigheden die tijdens LVS-toetsen worden gevraagd. Regelmatig oefenen kan bijdragen aan meer zelfvertrouwen en een betere beheersing van de basisvaardigheden.

Veel ouders kiezen daarom voor materiaal rondom LVS-toetsen oefenen, zodat kinderen vertrouwd raken met de vraagstellingen en verschillende soorten opdrachten.

Tips voor ouders

Ouders kunnen hun kind ondersteunen door:

  • Dagelijks te lezen
  • Regelmatig te rekenen
  • Woordenschat uit te breiden
  • Spelling te oefenen
  • Positief over toetsen te praten
  • Voldoende rust en structuur te bieden

Het belangrijkste is dat leerlingen blijven werken aan hun vaardigheden en niet alleen focussen op een toetsuitslag.

Veelgestelde vragen

Zijn LVS-toetsen verplicht?

Scholen zijn verplicht om de ontwikkeling van leerlingen te volgen, maar mogen zelf bepalen welk leerlingvolgsysteem zij gebruiken.

Is de doorstroomtoets bepalend voor het schooladvies?

Nee. Het schooladvies wordt door de school opgesteld op basis van meerdere jaren aan gegevens. De doorstroomtoets kan wel aanleiding geven om een advies naar boven bij te stellen.

Zijn LVS-toetsen moeilijk?

De toetsen zijn afgestemd op het leerjaar van de leerling en bedoeld om het huidige niveau in kaart te brengen.

Waarom zijn LVS-toetsen belangrijk?

Ze geven scholen inzicht in de ontwikkeling van leerlingen en helpen bij het bieden van passend onderwijs.

Conclusie

LVS-toetsen en de doorstroomtoets hebben ieder een eigen functie binnen het basisonderwijs.  LVS-toetsen volgen de ontwikkeling van leerlingen gedurende meerdere jaren en geven scholen waardevolle informatie over groei, sterke punten en aandachtspunten. De doorstroomtoets vormt vervolgens een aanvullend meetmoment aan het einde van groep 8 en ondersteunt de overgang naar het voortgezet onderwijs.

Voor leerlingen kan gerichte voorbereiding helpen om vaardigheden verder te ontwikkelen. Door gebruik te maken van materiaal voor LVS-toetsen oefenen kunnen kinderen vertrouwd raken met verschillende vraagtypen en werken aan een stevige basis in taal en rekenen.

Categorieën
Leerlingvolgsysteem

Leerling in Beeld-toets in groep 7

Leerling in Beeld groep 7

De Leerling in Beeld-toets is een belangrijk leerlingvolgsysteem dat op veel Nederlandse basisscholen wordt gebruikt om de ontwikkeling van leerlingen te volgen. Deze toetsen worden ontwikkeld door Cito en geven leerkrachten inzicht in de voortgang van leerlingen op verschillende vakgebieden. In groep 7 speelt begrijpend lezen een grote rol binnen deze toetsen, omdat deze vaardigheid een sterke voorspeller is voor succes in de hogere groepen en later in het voortgezet onderwijs.

In dit artikel leggen we uit wat de Leerling in Beeld-toets inhoudt, hoe begrijpend lezen wordt getoetst in groep 7 en hoe leerlingen zich hier goed op kunnen voorbereiden.

Wat is Leerling in Beeld?

Leerling in Beeld is het vernieuwde leerlingvolgsysteem van Cito dat de ontwikkeling van leerlingen gedurende de basisschoolperiode meet. Het systeem bestaat uit toetsen voor verschillende vakken, waaronder taal, rekenen en begrijpend lezen.

De toetsen worden meestal twee keer per jaar afgenomen: een keer halverwege het schooljaar en een keer aan het einde. Op deze manier kunnen leerkrachten zien of een leerling zich ontwikkelt volgens verwachting en waar eventueel extra ondersteuning nodig is.

Steeds meer ouders en leerlingen zoeken daarom naar manieren om Leerling in Beeld van Cito oefenen, zodat ze vertrouwd raken met de vraagstelling en de manier waarop teksten en opdrachten worden aangeboden.

Waarom begrijpend lezen zo belangrijk is in groep 7

In groep 7 verschuift de focus binnen het leesonderwijs steeds meer van technisch lezen naar begrijpend lezen. Dat betekent dat leerlingen niet alleen woorden correct moeten kunnen lezen, maar vooral moeten begrijpen wat er in een tekst staat.

Begrijpend lezen is belangrijk omdat het een basis vormt voor vrijwel alle andere schoolvakken. In vakken zoals geschiedenis, aardrijkskunde en natuur & techniek moeten leerlingen namelijk veel informatie uit teksten halen.

Daarom wordt in de toetsen van Leerling in Beeld uitgebreid gekeken naar verschillende leesvaardigheden, zoals:

  • het vinden van belangrijke informatie

  • het herkennen van de hoofdgedachte

  • het leggen van verbanden tussen zinnen en alinea’s

  • het begrijpen van moeilijke woorden in context

  • het trekken van conclusies uit een tekst

Door regelmatig begrijpend lezen oefenen kunnen leerlingen deze vaardigheden stap voor stap verbeteren.

Welke teksten komen voor in de toets?

In de begrijpend lezen-toetsen van Leerling in Beeld komen verschillende soorten teksten voor. Het doel is om te testen hoe goed leerlingen verschillende tekstsoorten begrijpen.

Veel voorkomende teksten zijn bijvoorbeeld informatieve teksten, zoals korte artikelen over dieren, wetenschap of geschiedenis. Ook verhalende teksten komen regelmatig voor, waarbij leerlingen een fragment uit een verhaal lezen en vragen beantwoorden over de inhoud.

Daarnaast kunnen leerlingen instructieteksten tegenkomen, waarin bijvoorbeeld wordt uitgelegd hoe iets werkt of hoe je een bepaalde handeling uitvoert.

Soms lijken de teksten ook op korte nieuwsartikelen. Dit helpt leerlingen om te oefenen met teksten die ze ook buiten school tegenkomen.

Soorten vragen bij begrijpend lezen

De vragen in de toets zijn ontworpen om verschillende leesvaardigheden te meten. Eén van de meest voorkomende vraagtypes is het bepalen van de hoofdgedachte van een alinea of een hele tekst.

Daarnaast zijn er vragen waarbij leerlingen moeten aangeven waar een verwijswoord naar verwijst. Woorden zoals “dit”, “dat” of “deze” verwijzen vaak naar informatie uit een eerdere zin.

Ook moeten leerlingen soms informatie opzoeken in de tekst. Dit lijkt eenvoudig, maar vereist dat ze gericht kunnen zoeken naar relevante zinnen.

Een ander type vraag is het trekken van conclusies. In dat geval staat het antwoord niet letterlijk in de tekst, maar moet de leerling zelf nadenken over wat logisch volgt uit de informatie.

Tot slot zijn er vragen over woordbetekenissen. Hierbij moeten leerlingen vaak uit de context afleiden wat een onbekend woord betekent.

Deze vaardigheden vormen samen de basis van Leerling in Beeld begrijpend lezen groep 7.

Strategieën om beter te worden in begrijpend lezen

Om goed te scoren op begrijpend lezen is het belangrijk dat leerlingen verschillende leesstrategieën gebruiken.

Een goede eerste stap is het bekijken van de titel en eventuele afbeeldingen voordat de tekst wordt gelezen. Dit helpt om alvast een idee te krijgen van het onderwerp.

Tijdens het lezen kan het nuttig zijn om belangrijke woorden te markeren of om na elke alinea kort na te denken over de belangrijkste boodschap.

Ook is het belangrijk om aandacht te besteden aan signaalwoorden zoals “maar”, “dus”, “omdat” en “daardoor”. Deze woorden laten vaak zien hoe zinnen met elkaar samenhangen.

Na het lezen kan een leerling proberen de tekst in eigen woorden samen te vatten. Dit helpt om te controleren of de inhoud goed is begrepen.

Veelgemaakte fouten bij begrijpend lezen

Veel leerlingen maken vergelijkbare fouten wanneer ze vragen over teksten beantwoorden. Een veelvoorkomende fout is dat leerlingen te snel lezen en daardoor belangrijke details missen.

Een andere fout is dat leerlingen direct naar het antwoord zoeken zonder eerst de hele tekst goed te begrijpen.

Ook komt het regelmatig voor dat de vraag zelf niet goed wordt gelezen. Soms wordt bijvoorbeeld gevraagd naar de bedoeling van een alinea, terwijl leerlingen juist naar een specifiek detail zoeken.

Door regelmatig te oefenen leren leerlingen deze fouten te herkennen en te voorkomen.

Hoe ouders kunnen helpen

Ouders kunnen een belangrijke rol spelen bij het ontwikkelen van begrijpend leesvaardigheid. Het helpt bijvoorbeeld om kinderen regelmatig verschillende soorten teksten te laten lezen, zoals boeken, tijdschriften of informatieve websites.

Daarnaast kunnen ouders vragen stellen over wat hun kind heeft gelezen. Door samen te bespreken waar een tekst over gaat, leren kinderen beter nadenken over de inhoud.

Ook kan het nuttig zijn om af en toe samen oefenvragen te maken die lijken op de vragen uit de toetsen.

Het belangrijkste is dat lezen een dagelijkse gewoonte wordt. Hoe vaker kinderen lezen, hoe makkelijker het wordt om teksten te begrijpen.

Conclusie

De Leerling in Beeld-toetsen in groep 7 geven een duidelijk beeld van de leesvaardigheid van leerlingen. Begrijpend lezen speelt hierin een centrale rol, omdat het laat zien hoe goed leerlingen informatie uit teksten kunnen verwerken.

Door regelmatig te oefenen, verschillende soorten teksten te lezen en effectieve leesstrategieën te gebruiken, kunnen leerlingen hun vaardigheden aanzienlijk verbeteren. Dat helpt niet alleen bij de toetsen van Leerling in Beeld, maar vormt ook een sterke basis voor de overgang naar groep 8 en het voortgezet onderwijs.

Categorieën
Leerlingvolgsysteem School

Wat is de IEP-toets?

IEP-toets oefenen

Wat is de IEP-toets? De IEP-toets is een leerlingvolgsysteemtoets die op veel Nederlandse basisscholen wordt gebruikt om de ontwikkeling van leerlingen in beeld te brengen. IEP staat voor “Inzicht Eigen Profiel” en is ontwikkeld door het Bureau ICE. Het doel van de toets is niet alleen om prestaties te meten, maar vooral om inzicht te geven in de groei van een kind ten opzichte van zichzelf.

In dit artikel vertel ik je  alles over de IEP-toets zoals die in het onderwijs wordt afgenomen.

In  groep 3 tot en met 8 worden leerlingen meerdere keren per jaar getoetst op verschillende vakgebieden. De resultaten helpen leerkrachten om gerichte ondersteuning te bieden en ouders inzicht te geven in de voortgang. In groep 8 is er daarnaast de doorstroomtoets, die een rol speelt bij het schooladvies voor het voortgezet onderwijs.

De vakken binnen de IEP-toets

De IEP-toets richt zich op de kernvakken van het basisonderwijs. De nadruk ligt op taal en rekenen, aangevuld met onderdelen die een breder beeld van de ontwikkeling geven.

Belangrijke vakgebieden zijn:

  • Technisch lezen

  • Begrijpend lezen

  • Taalverzorging (spelling en grammatica)

  • Rekenen

  • Woordenschat

Bij technisch lezen wordt gekeken naar leesnauwkeurigheid en leessnelheid. Begrijpend lezen meet in hoeverre een leerling informatie uit teksten kan halen, verbanden kan leggen en conclusies kan trekken. Taalverzorging richt zich op spellingregels, werkwoordspelling en zinsbouw. Rekenen omvat domeinen zoals getalbegrip, verhoudingen, meten en meetkunde.

Vanaf groep 6 worden de teksten  bij begrijpend lezen complexer en wordt er meer gevraagd van analytisch denken. In groep 3 ligt de nadruk juist nog sterk op beginnende leesvaardigheid en eenvoudig tekstbegrip.

IEP-toetsmomenten van groep 3 tot en met 8

De IEP-toetsen worden doorgaans twee keer per jaar afgenomen: halverwege het schooljaar (januari/februari) en aan het einde van het schooljaar (mei/juni). Dit zorgt ervoor dat groei goed zichtbaar wordt.

In groep 3 starten leerlingen meestal in de loop van het jaar met de eerste toetsen, omdat het leesonderwijs dan voldoende op gang is gekomen. In groep 4 en 5 worden de toetsen uitgebreider en sluiten ze aan bij de toenemende zelfstandigheid van van leerlingen.

In groep 6 en 7 worden de resultaten steeds belangrijker voor het opbouwen van een onderbouwd schooladvies. In groep 8 maken leerlingen de doorstroomtoets basisonderwijs, die mede bepalend is voor het definitieve advies richting het voortgezet onderwijs.

Het uitgangspunt van de IEP-systematiek is groei. Dat betekent dat niet alleen wordt gekeken naar het absolute  niveau, maar vooral naar de vooruitgang ten opzichte van eerdere meet momenten.

Begrijpend lezen binnen de IEP-toets

Begrijpend lezen is een van de belangrijkste onderdelen binnen de IEP-toetsen. Het vak vraagt om meer dan alleen technisch kunnen lezen. Leerlingen moeten strategieën toepassen zoals voorspellen, samenvatten, verbanden leggen en hoofd- en bijzaken onderscheiden.

Voor ouders die specifiek  zoeken naar informatie over de IEP-toets begrijpend lezen groep 3 is het belangrijk te weten dat de nadruk daar ligt op korte, eenvoudige teksten. Leerlingen beantwoorden vragen over wie, wat en waar,  en leren eenvoudige conclusies trekken.

Bij de IEP-toets begrijpend lezen groep 6 gaat het om langere teksten en complexere vraagstellingen. Leerlingen moeten bijvoorbeeld tekststructuren herkennen, signaalwoorden begrijpen en informatie vergelijken uit verschillende alinea’s. Het niveauverschil tussen groep 3 en groep 6 is daardoor aanzienlijk.

In de bovenbouw verschuift de nadruk steeds meer naar kritisch lezen en diepgaand tekstbegrip, vaardigheden die essentieel zijn voor succes in het voortgezet onderwijs .

Oefenen voor de IEP-toets: wanneer is het zinvol?

Veel ouders vragen zich af of oefenen voor de IEP-toets verstandig is. Het antwoord is genuanceerd. De toets is bedoeld om het reguliere niveau van een leerling te meten. Intensief “trainen op trucjes” heeft daarom weinig zin en kan zelfs een vertekend beeld geven.

Wat wel zinvol is:

  • Regelmatig lezen, zowel fictie als informatieve teksten

  • Dagelijks  automatiseren van basisrekenvaardigheden

  • Oefenen met begrijpend leesstrategieën

  • Bespreken van gemaakte fouten om inzicht te vergroten

  • Werken aan woordenschat

Gericht oefenen draagt vooral bij aan zelfvertrouwen en vaardigheidsgroei. Wie zoekt naar Oefenen IEP toets doet er goed aan te kiezen voor materiaal dat aansluit bij de lesstof en het niveau van het kind, en niet uitsluitend gericht is op toetstraining.

Online en thuis IEP-toetsen oefenen

Steeds meer ouders kiezen ervoor om thuis extra te ondersteunen. IEP toetsen oefenen kan op verschillende manieren: via werkboeken, oefenbladen of digitale platforms. Belangrijk is dat het oefenen aansluit bij wat op school wordt aangeboden.

Let bij het kiezen van oefenmateriaal op:

  • Aansluiting bij het juiste leerjaar

  • Variatie in vraagtypes

  • Uitleg bij fouten

  • Evenwicht tussen taal en rekenen

Door regelmatig, maar ontspannen te oefenen, raakt een kind vertrouwd met de vraagstelling en de opbouw van de toets. Dat vermindert spanning tijdens het toetsmoment.

IEP toetsen oefenen is vooral effectief wanneer het onderdeel is van een bredere leerhouding: nieuwsgierigheid stimuleren, veel lezen, samen praten over teksten en dagelijks korte rekenmomenten inbouwen.

De rol van ouders en school

De IEP-toets is geen examen waarvoor een kind moet slagen of zakken. Het is een instrument om ontwikkeling te volgen. Leerkrachten gebruiken de resultaten om hun onderwijs aan te passen en extra ondersteuning te bieden waar nodig.

Ouders kunnen bijdragen door:

  • Interesse te tonen in schoolwerk

  • Positief te blijven over toetsen

  • Realistische verwachtingen te hebben

  • Samen te lezen en te rekenen in dagelijkse situaties

Wanneer ouders en school samenwerken, ontstaat een compleet beeld van het kind. De kracht van de IEP-toets zit uiteindelijk niet in het cijfer, maar in het inzicht dat het geeft in groei en ontwikkeling.

Conclusie

De IEP-toets van groep 3 tot en met 8 biedt een doorlopende lijn in het volgen van taal- en rekenontwikkeling. Met vaste toetsmomenten, duidelijke vakgebieden en aandacht voor individuele groei vormt het systeem een  waardevol hulpmiddel binnen het basisonderwijs.

Gericht en ontspannen oefenen kan bijdragen aan vaardigheid en zelfvertrouwen, mits het aansluit bij het reguliere onderwijs. Wie bewust omgaat met voorbereiding en begeleiding, haalt het meeste uit de mogelijkheden die de IEP-toets biedt.

Categorieën
Doorstroomtoets

De Doorstroomtoets is een belangrijke stap richting het voortgezet onderwijs

De Doorstroomtoets vormt een essentieel moment in de schoolloopbaan van leerlingen in groep 8. Deze toets markeert niet alleen het einde van de basisschoolperiode, maar speelt ook een rol in de overgang naar het voortgezet onderwijs. Sinds de invoering van de Doorstroomtoets is het doel duidelijk: zorgen voor een objectief en landelijk vergelijkbaar meetmoment dat het schooladvies kan ondersteunen en waar nodig kan bijstellen. Toch is de toets meer dan een cijfer of niveauaanduiding. Het is een instrument dat inzicht geeft in wat leerlingen in acht jaar basisonderwijs hebben opgebouwd aan kennis en vaardigheden.

Wat is de Doorstroomtoets?

De Doorstroomtoets wordt landelijk afgenomen in groep 8 en meet vaardigheden op het gebied van taal, rekenen en begrijpend lezen. Scholen kunnen kiezen uit verschillende erkende aanbieders, maar de inhoudelijke doelen zijn gelijk: het toetsen van de referentieniveaus die leerlingen aan het einde van de basisschool zouden moeten beheersen. De resultaten worden gebruikt als aanvulling op het voorlopige schooladvies dat eerder in het schooljaar is gegeven.

Een belangrijk kenmerk van de Doorstroomtoets is dat deze pas na het voorlopige advies wordt afgenomen. Wanneer een leerling hoger scoort dan verwacht, moet de school het advies heroverwegen. Daarmee draagt de toets bij aan gelijke kansen en transparantie in de overstap naar het voortgezet onderwijs. Het uitgangspunt blijft echter dat de toets een aanvulling is op het professionele oordeel van de leerkracht en niet de enige bepalende factor.

Inhoud en opbouw van de toets

De Doorstroomtoets bestaat doorgaans uit meerdere onderdelen die verspreid over enkele dagdelen worden afgenomen. Bij taal ligt de nadruk op begrijpend lezen, woordenschat en taalverzorging. Rekenen omvat onder meer bewerkingen, verhoudingen, breuken, procenten en redactiesommen. Vooral begrijpend lezen neemt een prominente plaats in binnen de toets, omdat deze vaardigheid nauw samenhangt met succes in andere vakgebieden.

De vragen zijn ontworpen om niet alleen kennis, maar ook inzicht te meten. Leerlingen moeten informatie interpreteren, verbanden leggen en redeneringen volgen. Dat betekent dat voorbereiding niet draait om het uit het hoofd leren van vaste antwoorden, maar om het ontwikkelen van strategieën en denkvaardigheden. De toets vraagt om concentratie, nauwkeurig lezen en het vermogen om onder tijdsdruk gestructureerd te werken.

Voorbereiden zonder prestatiedruk

Veel scholen en ouders zoeken naar manieren om leerlingen goed voor te bereiden op de Doorstroomtoets . Het is begrijpelijk dat men zekerheid wil creëren rond zo’n belangrijk meetmoment. Toch is het van belang dat voorbereiding niet ontaardt in overmatige druk.

Effectieve voorbereiding richt zich op het versterken van basisvaardigheden en het vergroten van zelfvertrouwen.

Gericht Doorstroomtoets oefenen kan leerlingen helpen vertrouwd te raken met de vraagstelling en de opbouw van de toets. Door te werken met voorbeeldopgaven leren zij hoe vragen worden geformuleerd en welke strategieën kunnen worden toegepast. Dit vergroot de herkenning tijdens de echte toets en vermindert spanning. Tegelijkertijd blijft het essentieel dat oefenen wordt ingebed in het reguliere lesprogramma en niet losstaat van betekenisvolle leeractiviteiten.

Begrijpend lezen in de bovenbouw is de opmaat voor studerend lezen

Specifiek oefenen in groep 8

Voor leerlingen in het laatste jaar van de basisschool kan Doorstroomtoets groep 8 oefenen een gerichte aanvulling zijn op het dagelijkse onderwijs. In groep 8 ligt de focus vaak op het consolideren van eerder geleerde stof en het verdiepen van inzicht. Oefenmomenten kunnen worden gebruikt om hiaten in kennis op te sporen en bij te werken. Denk  bijvoorbeeld aan extra aandacht voor breuken, procenten of tekstbegrip.

Naast inhoudelijke voorbereiding is het belangrijk dat leerlingen leren omgaan met langere toetsmomenten. Het plannen van tijd, het zorgvuldig lezen van instructies en het controleren van antwoorden zijn vaardigheden die geoefend kunnen worden. Door proefmomenten in te bouwen waarin leerlingen in stilte en onder tijdsdruk werken, raken zij gewend aan de toetsomgeving. Dit draagt bij aan rust en focus tijdens het daadwerkelijke toetsmoment.

Begrijpend lezen als sleutelvaardigheid

Binnen de Doorstroomtoets speelt begrijpend lezen een doorslaggevende rol. Niet alleen bij het taalonderdeel, maar ook bij rekenopgaven is goed tekstbegrip noodzakelijk. Een leerling die moeite heeft met het interpreteren van een vraagstelling, kan kennis bezitten maar deze niet effectief toepassen. Daarom is gericht Oefenen begrijpend lezen een waardevolle investering.

Begrijpend lezen oefenen betekent werken aan leesstrategieën zoals het herkennen van kernzinnen, het leggen van verbanden en het afleiden van impliciete informatie. Ook woordenschatuitbreiding is van groot belang, omdat onbekende woorden het begrip van een tekst belemmeren. Door regelmatig uiteenlopende teksten te lezen en deze samen te bespreken, ontwikkelen leerlingen een dieper tekstinzicht. Dit komt niet alleen de Doorstroomtoets ten goede, maar vormt ook een stevige basis voor het voortgezet onderwijs.

Digitale hulpmiddelen en oefenplatforms

In de voorbereiding op de Doorstroomtoets maken veel scholen en ouders gebruik van digitale oefenplatforms. Websites zoals Toetsbegrip.nl bieden aanvullende oefenmaterialen die aansluiten bij de inhoud en structuur van de toets. Dergelijke platforms kunnen ondersteuning bieden bij het systematisch trainen van vaardigheden en het analyseren van voortgang.

Het gebruik van digitale hulpmiddelen vraagt echter om begeleiding. Oefenen is het meest effectief wanneer leerlingen feedback krijgen op hun antwoorden en inzicht ontwikkelen in hun fouten. Het doel is niet om zo veel mogelijk vragen te maken, maar om te begrijpen waarom een antwoord juist of onjuist is. Wanneer digitale oefenmomenten worden gecombineerd met nabespreking en reflectie, ontstaat een krachtige leerervaring.

De rol van school en ouders

De voorbereiding op de Doorstroomtoets is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van school en ouders. Leerkrachten beschikken over professionele kennis om resultaten te interpreteren en passende instructie te bieden. Ouders kunnen thuis ondersteuning bieden door structuur te creëren, belangstelling te tonen en vertrouwen uit te spreken. Het is belangrijk dat gesprekken over de toets gericht blijven op inzet en groei, en niet uitsluitend op het uiteindelijke niveau.

Een positieve benadering draagt bij aan motivatie en veerkracht. Leerlingen die het gevoel hebben dat zij gesteund worden, presteren doorgaans beter dan leerlingen die vooral druk ervaren. De Doorstroomtoets is een belangrijk moment, maar vormt slechts één stap in een langere onderwijsloopbaan.

Conclusie

De Doorstroomtoets is een waardevol instrument binnen het Nederlandse onderwijsstelsel. Door objectieve meting van taal- en rekenvaardigheden ondersteunt de toets het schooladvies en bevordert zij gelijke kansen. Effectieve voorbereiding richt zich op het versterken van basisvaardigheden, het ontwikkelen van strategieën en het vergroten van zelfvertrouwen. Of het nu gaat om algemeen Doorstroomtoets oefenen, gerichte voorbereiding in groep 8 of extra aandacht voor begrijpend lezen, de kern blijft hetzelfde: duurzame ontwikkeling staat centraal. Wanneer de toets wordt benaderd als onderdeel van een breder leerproces, draagt zij bij aan een soepele en kansrijke overstap naar het voortgezet onderwijs.

Categorieën
School

Aan de slag met Leerling in Beeld van Cito in groep 4 (analyses maken)

Cito Leerling in Beeld groep 4

Voor wie het nog niet weet: ik maak komend jaar een uitstapje naar de middenbouw. Of onderbouw, maar net waar je groep 4 onder schaart. Lagere groepen hebben nooit mijn voorkeur gehad, maar dit jaar besloot ik het eens een kans te geven. In overleg met mijn schoolleider ga ik twee dagen groep 4 draaien. En, naast twee dagen groep 7, is dat een behoorlijke uitdaging.

Afgelopen jaar heb ik me vastgebeten in Leerling in Beeld. En dan vooral om de potentie van dit nieuwe Cito Leerlingvolgsysteem volledig te benutten. Volgend jaar ga ik aan de slag met de Cito-toets groep 4 van Leerling in Beeld en in dit artikel zet ik alvast mijn plannen uiteen.

Twee keer de Cito-toets groep 4

De Cito-toets groep 4 – of moet je nu Leerling in Beeld-toets zeggen? – vindt twee keer per jaar plaats. Mijn uitgangspunt voor komend schooljaar is echter de E3-toets, die onlangs werd afgenomen voor de volgende vakken:

  • Rekenen
  • DMT en AVI (technisch lezen)
  • Spelling (begin)

Ik richt me, in overleg met mijn duo, vooral op rekenen en begrijpend lezen in groep 4 (we gaan ook een nieuwe taalmethode zoeken, als het goed is) en zal mijn Leerling in Beeld-avontuur dan ook vooral rondom die vakken concentreren.

De Cito groep 3 is dus net afgenomen en de resultaten zijn door de leerkracht ingevoerd. Dat biedt mij de kans om eens goed te kijken naar de analyses die hieruit komen rollen.

Analyses uit Leerling in Beeld

Afgelopen jaar heb ik de analyses van de Leerling in Beeld-toets in groep 7 heel goed kunnen gebruiken. Ik had het systeem vrij snel onder de knie en kon dan ook, met een paar drukken op de knop, complete werkwijzen uitdraaien. Het mooie van de analyses vind ik dat ze zowel op individueel niveau als op groepsniveau zijn. Je kan als leerkracht dus heel eenvoudig plannen maken die de hele groep aangaan en ook plannen voor een individu.

De tussenmeting van M7 deed me dan ook beseffen dat dit heel goed gewerkt heeft. Daar ga ik dit jaar in groep 4 dan ook volop gebruik van maken.

Analyse Leerling in Beeld

Individuele plannen

We hebben op school de afspraak dat we geen plannen meer schrijven voor de kinderen in de middengroep. Dat zijn de kinderen die gemiddeld scoren (de III=scores) en de gepaste groei laten zien. Kinderen die naar beneden uitvallen en naar boven krijgen een individueel plan. Dat kan twee dingen betekenen:

  1. Een plan tot extra instructie
  2. Een plan voor extra uitdaging

1 Extra instructie

Als een kind achteruitgaat op zijn eigen ontwikkeling, en dus een afwijking vertoont in de resultaten, maak ik daar direct werk van. Ik weet namelijk hoe belangrijk het is om hier bovenop te zitten en dat zal in groep 4 – waar nog flink aan de basis gewerkt wordt – niet heel veel anders zijn. Deze kinderen komen in een speciale instructiegroep te zitten op de onderdelen die ze onvoldoende scoren en daar ga ik ze dan ook op monitoren. Het doel is om de achterstand direct aan te passen en op de volgende toets een vooruitgang te zien.

2 Extra uitdaging

Hoe mooi is het om te zien dat een kind groeit? En dan ook echt groeit. Uitschieters naar boven moet je enerzijds in de gaten houden (want wie weet was het een toevalstreffer), maar anderzijds ook goed uitdagen. Dat is dan ook wat ik probeer te doen met de leerlingen die een uitval naar boven vertonen. Ze mogen een project gaan doen, krijgen pluswerk en meerwerk en worden uitgedaagd om net even wat anders te denken.

Aan de slag in groep 4

Er is een groot verschil tussen de Cito-toetsen van groep 7 en die van groep 4, maar dat geldt natuurlijk ook voor de doelgroep zelf. Ik heb zin in het nieuwe schooljaar, zie het met vertrouwen tegemoet en ben erg benieuwd of ik mijn kennis en vaardigheden rondom de Leerling in Beeld-toetsen kan vergroten.

Categorieën
Begrijpend lezen Leesonderwijs

Begrijpend lezen in de bovenbouw

Begrijpend lezen in de bovenbouw is de opmaat voor studerend lezen

Begrijpend lezen gaat in de bovenbouw meer de boventoon voeren. Weinig ouders beseffen hoe belangrijk begrijpend lezen is. De meeste aandacht op school gaat immers uit naar rekenen en spelling. In dit artikel leg ik uit hoe kinderen leren lezen en wanneer de overstap van het technisch leren lezen naar het begrijpend lerend lezen wordt gemaakt. Ook vertel ik waarom dit zo belangrijk is en hoe kinderen groep 8 verlaten met de vaardigheden die passen bij studerend lezen.

Voorbereidend lezen

De taalontwikkeling begint al voor de geboorte. Als ongeboren vrucht went ene baby aan het taalgebruik van zijn of haar ouders. Het is dan ook niet gek dat baby’s rustiger worden als ze bepaalde liedjes of verhalen horen, als die ook zijn voorgelezen en gezongen toen ze nog in de buik zaten.

Taal mag je dan ook best beschouwen als een primaire levensbehoefte. Het stelt in staat om – al van jongs af aan – met elkaar te communiceren. Ook voordat kinderen feitelijk leren lezen, gebeurt er heel veel met taal.

Voorbereidend lezen is het lezen zoals dat op de peuterspeelzaal en in de kleuterglas gericht wordt onderwezen en waar veel ouder en grootouders – al dan niet bewust – mee bezig zijn. Het betekent dat kinderen kennismaken met verhalen, teksten, liedjes en letters. Zij leren dat een letter voor een klank staat en dat de volgorde van die klanken woorden maken en dat we met woorden en zinnen kunnen communiceren.

Dit hele voorbereidend lezen mag niet onderschat worden. Hier ligt namelijk de basis voor het begrijpend lezen zoals dat vanaf groep 3 vorm gaat krijgen. Maar voordat begrijpend lezen kan plaatsvinden, moet er nog iets anders gebeuren.

Technisch lezen

In groep 3 verbazen veel ouders zich erover dat kinderen zo snel in staat zijn klanken en woorden te koppelen aan letters. Het leren lezen, technisch leren lezen, gaat hier heel snel. Kinderen hakken woorden aan elkaar, vormen die om tot zinnen en leren in een half jaar tijd heel goed lezen. Dit wordt thuis bij voorbaat flink geoefend en getraind. Technisch lezen is immers net als fietsen: je wordt beter naarmate je het vaker doet.

Het technisch lezen is niet het hoofddoel van het leesonderwijs. Dat is namelijk tweeledig: technisch lezen (dus in staat zijn vak letters woorden te vormen en deze te koppelen aan de juiste klanken) en begrijpend lezen. Begrijpend lezen begint ook al in groep 3, al heeft het dan nog meer weg van leesbegrip.

Leesbegrip

Groep 3 is het jaar van het technisch lezen. Maar dat gaat niet zonder dat er teksten worden doorgenomen en er stil wordt gestaan bij het doel van die teksten. Waarom zijn er teksten? Wat kun je doen met teksten? Wat kun je leren van teksten? Kinderen in groep 3 leren middels leesbegrip meer over het waarom van leren lezen. Want waarom zou je moeten leren lezen?

De antwoorden liggen voor het oprapen: teksten zijn er om je te vermaken, teksten bevatten informatie waar je iets van kan leren, je kan elkaar boodschappen overbrengen door teksten te lezen (en te schrijven) en je kan stappen volgen door teksten te volgen (bijvoorbeeld een routebeschrijving of een recept).

Leesbegrip wordt vaak gebracht met een flinke dosis enthousiasme, zodat er ook de nodige motivatie bij kinderen ontstaat om te gaan lezen.

Langzaam wordt het zo van leesbegrip begrijpend lezen.

Begrijpend lezen vanaf groep 3

Leesbegrip wordt begrijpend lezen op het moment dat kinderen de teksten ook echt gaan lezen om aan informatie te komen. Ze zoeken antwoorden in teksten of doen onderzoek naar een onderwerp en vinden die info door teksten door te nemen.

Dit is al in groep 3. Kinderen krijgen dan vaak vragen over de gelezen tekst en moeten dus meer doen dan alleen een tekst omzetten in klanken. Ze moeten informatie opslaan en verwerken en later terug kunnen halen om een vraag te beantwoorden.

In groep 4 krijgt deze vaardigheid van begrijpend lezen de overhand en is het technisch lezen wat minder aan de orde. Dit wordt uiteraard nog wel gedaan, maar het doel van begrijpend lezen staat centraler.

Begrijpend lezen in de bovenbouw

Na groep 4, dus in groep 5 tot en met groep 8, wordt het begrijpend lezen steeds verder uitgebouwd. Kinderen leren tal van strategieën eigen maken in groep 5 en gaan vaardigheden oefenen om informatie uit teksten te kunnen halen in groep 6, maar ook om teksten te kunnen toetsen. Want is een tekst wel altijd de juiste? Bevat de tekst de informatie die je zoekt? Kinderen leren bijvoorbeeld:

  • Hoe signaalwoorden en verwijswoorden teksten opbouwen en helpen om teksten beter te begrijpen;
  • Wat een samenvatting is en hoe je die maakt;
  • Hoe je conclusies uit teksten kunt trekken en hoe je die conclusies kunt beargumenteren;
  • Feiten en meningen uit teksten te halen en die te onderbouwen.

Ook worden er in de bovenbouw vaak gesprekken gevoerd over teksten en moeten kinderen hun eigen argumenten uit de teksten halen of hun mening kunnen onderbouwen. Dit gebeurt in groep 7 het meest. Die wisselwerking is heel sterk, want zo moet een kind een tekst door en door kennen.

In de bovenbouw tellen de Cito-toetsen voor begrijpend lezen steeds zwaarder mee. Zwaarder dan bijvoorbeeld de toetsen voor spelling en meestal ook voor rekenen.

Begrijpend lezen oefenen

Vind jouw kind begrijpend lezen moeilijk? Dan is het goed om te weten dat je begrijpend lezen kunt oefenen. Er zijn veel oefenboeken beschikbaar, maar het is wel belangrijk dat een oefenboek zich zowel op de Cito-toetsen of Leerling in beeld-toetsen (LIB-toetsen) richt als op de methodetoetsen van de taalmethode. Anders worden kinderen verkeerd voorbereid en slaan ze de plank alsnog mis.

Oefenboeken die helpen om beide toetsen voor te bereiden vind je dan ook bij uitgeverij Educazione. Het gaat om oefenboeken voor kinderen vanaf groep 3. Klik op de links hieronder voor meer info:

Ook door veel teksten te lezen en te bespreken oefen je samen met je kind de vaardigheden die zo belangrijk zijn. Ga regelmatig met elkaar in gesprek over wat er gelezen of gehoord is en je zal heel goed bijdragen aan die ontwikkeling waar het uiteindelijk om gaat.

Studerend lezen

En dan, in groep 8, hebben kinderen zich alle vaardigheden van het begrijpend lezen eigen gemaakt en kunnen ze de volgende stap maken: studerend lezen. En dat is net op tijd voor de brugklas. Hier zijn de kinderen aan zichzelf overgeleverd en moeten ze het zelf opknappen. Maar als ze goed getraind zijn, is dat geen enkel probleem.

Categorieën
Leesonderwijs

Meester Kees legt uit: signaalwoorden

Wat zijn signaalwoorden
Wat zijn signaalwoorden

Wat zijn signaalwoorden? In de lessen begrijpend lezen en tekstbegrip (die geef ik aan de hand van close reading en de lesmethodes Staal en Grip op Lezen), valt één ding op: kinderen hebben heel veel moeite met het herleiden van signaalwoorden. Daarom leg ik in dit artikel van A tot Z uit wat signaalwoorden zijn en deel ik een leuke oefening die je thuis kan doen om signaalwoorden te trainen.

 

Wat is een signaalwoord?

Een signaalwoord geeft een seintje dat een bepaald woord iets gaat zeggen over de rest van de zin, het voorgaande of het volgende. Een signaalwoord kan niet vervangen worden door een ander woord, omdat dan het signaal (de boodschap) verloren gaat.

In deze zin staat het signaalwoord “bijvoorbeeld”:

Met karton kun je leuk spelen, bijvoorbeeld door er een huis van te maken.

Het woord “bijvoorbeeld” geeft aan dat er een voorbeeld komt van hetgeen daarvoor is gezegd (met karton kun je leuk spelen). Het moet dna ook een voorbeeld zijn (er een huis van maken).

Het signaalwoord vervangen door “evenals”, “daarom” en “dus” (zomaar een greep uit de signaalwoorden die er zijn) doet de boodschap teniet en geeft een verkeerd signaal af.

 

Iedere boodschap een eigen signaalwoord

Hieronder heb ik een printscreen gemaakt van de website “begrijpendlezenoefenen.nl”, want daar wordt uitgelegd dat elke boodschap een eigen signaalwoord heeft. Deze kaart kun je gebruiken om per boodschap de signaalwoorden terug te zien. Print die gerust uit om te gebruiken met signaalwoorden te oefenen.

Fragment van begrijpendlezenoefenen
Fragment van begrijpendlezenoefenen.nl

Samengevat komt er erop neer dat er verschillende doelen zijn in een tekst en dat voor elk van die doelen andere signaalwoorden gangbaar zijn. “Bijvoorbeeld” heeft als doel een voorbeeld te stellen en is als signaalwoord alleen van toepassing op voorbeelden. Het signaalwoord “dus” is bedoeld om iets te stellen, zoals een conclusie (en zal je dus niet treffen bij een voorbeeld).

 

Cito-toetsen begrijpend lezen

De signaalwoorden komen in de lessen van begrijpend lezen niet heel uitgebreid aan bod. Nu ben ik als leerkracht geen methodeslaaf en ken ik de inhoud van de Cito-toetsen begrijpend lezen. Ik weet dus waar ik de focus op moet leggen (niet omdat het Cito-toetsen zijn, maar omdat Cito toetst wat de overheid heeft opgesteld in de kerndoelen primair onderwijs).

In de Cito-toetsen wordt letterlijk naar signaalwoorden gevraagd, zoals: “Wat is het signaalwoord in tekst B?” en “Waarnaar verwijst het signaalwoord in zin 8?”.

Kinderen moeten dus vanaf groep 6 echt fanatiek aan de slag met signaalwoorden, om deze vragen goed te kunnen beantwoorden. Los daarvan helpt het herkennen van signaalwoorden ook bij het studerend lezen en gaan kinderen hier in de toekomst zeker baad bij hebben.

 

Signaalwoorden oefenen

Wil je je kind laten oefenen met signaalwoorden? Dan kun je teksten lezen en het eerder genoemde spiekbriefje met signaalwoorden gebruiken. Op die manier kun je je kind in de tekst signaalwoorden laten inkleuren en omschrijven. Zo zal je kind snel in staat zijn de signaalwoorden tijdig te herkennen en daarmee de tekst beter in de context kunnen  plaatsen.

 

Close reading

De beste manier om signaalwoorden te gebruiken is door lessen close reading. Helaas doen lang niet alle scholen aan close reading (het is immers geen verplicht vak), maar er zijn leerkrachten die hun lessen begrijpend lezen (en soms zelfs wereldoriëntatie) koppelen aan de methodiek van close reading.

Waarom is dat zo prettig?

Omdat de leerkracht in de lessen close reading zelf kan bepalen welk onderdeel centraal staat. Wil je dus effectief oefenen met signaalwoorden? Dan kun je de kinderen die les een instructie geven over wat signaalwoorden zijn, het spiekbriefje cadeau doen en ze in de tekst die op dat moment centraal staat laten speuren naar signaalwoorden. (Uit ervaring weet ik dat dit zeer effectief is, dus  vraag desnoods aan de leerkracht van je kind zich te verdiepen in close reading ;). )

 

Meester Kees’ Signaalwoordenspel

Niet iedere leerkracht zal nu ineens aandacht aan signaalwoorden gaan geven (en daar ongetwijfeld een reden voor hebben). Wil je het zelf doen? Gebruik dan mijn Signaalwoordenspel. Moeilijk is het niet, maar wel effectief.

Het spel is vrij simpel. Print de bijlage met daarin een stuk of dertig signaalwoorden. Lamineer de kaartjes met een  gekleurde achtergrond voor meer stevigheid of gebruik ze zonder. De kaartjes leg je op een stapel. Om de beurt pakken de spelers (jij en je kind, jullie en je kinderen) een kaartje. Met het signaalwoord moet nu een zin worden bedacht. Trek jij het woord “omdat”, dan kan de zin zijn: “We eten vanavond brood, omdat we geen aardappels meer hebben.” Geef ook aan wat het signaal is. “Omdat” verwijst in dit geval naar een “oorzaak”.

Op deze manier gebruiken kinderen de signaalwoorden effectief en bewust. Dat zal ervoor zorgen dat ze in een tekst ook sneller deze signaalwoorden kunnen vinden en vertalen.

Geraadpleegde bronnen

Begrijpend lezen oefenen (2022). Wat zijn signaalwoorden? Geraadpleegd via https://www.begrijpendlezenoefenen.nl/kennisbank/signaalwoorden/

Huizenga, H. & Robbe, R. (2020). Basiskennis taalonderwijs. Houten: Wolters Noordhoff.

Categorieën
School

Voor het eerst naar school in prentenboekjes

Gaat jouw kindje straks voor het eerst naar de basisschool? Dan breekt een leuke, maar spannende tijd aan. Natuurlijk wil je je kindje daar goed op voorbereiden. Hoe? Door voor te lezen! Er zijn heel wat leuke boeken geschreven over de eerste keer naar school gaan. In dit artikel zet ik de leukste boekjes voor je op een rij.

 

Naar school? Spannend!

Onderschat de impact niet. Kinderen die voor het eerst naar school gaan krijgen veel prikkels. Er wordt van alles aan ze gevraagd en er moet aan het einde van zo’n dag veel verwerkt worden. Het idee de hele dag op school te zitten zonder papa en mama zal een kind nog niet heel bewust hebben, maar het blijft wel een feit dat dit voor veel kinderen de eerste keer is.

Een goede voorbereiding op het naar school gaan kan dan ook veel leed bij jonge kinderen voorkomen. Voorlezen over dit thema zal dus zeker bijdragen aan een soepele gang naar de basisschool.

 

Kleine Huppel gaat voor het eerst naar school

Aline de Pétigny schreef een lief boekje over Kleine Huppel het konijntje. Huppel gaat voor het eerst naar school. Daar kijkt hij al lang naar uit, want hij ziet de andere kinderen spelen op de speelplaats. Toch heeft Huppel zijn reserves. Zal de juf net zo lief en mooi (?) zijn als zijn mama? Gelukkig heeft Huppel magische steentjes meegenomen. Die laten de angst snel verdwijnen.

Bestellen via bol.com

 

Karel gaat naar school

Met de Karel-reeks schrijft Liesbet Slegers herkenbare boekjes voor jonge kinderen. Het verhaaltje van Karel gaat dan ook over een jongen die voor het eerst naar school gaat. Het verhaaltje is bedoeld voor peuters en herkenbaar. Het is in de ik-vorm verteld, wat het verhaal een extra dimensie geeft. De inhoud is gelijk aan veel andere boeken over dit thema: jas ophangen, de klas in, eten en drinken, spelen, de juf et ’cetera. Desalniettemin zal het helpen bij de voorbereiding.

Bestellen via bol.com

 

Fien gaat voor het eerst naar school

Nog zo’n lekker kneuterig boekje over het naar school gaan. Ditmaal is het Fien van Sibylle Delacroix. Het is vandaag een grote dag voor haar, want ze gaat voor het eerst naar school. Fien weet dat ze daar grote-kinderen-dingen moet gaan doen. School is veel leuker dan ze had verwacht. Een kind zal dan ook een fijn gevoel aan school overhouden na het lezen van dit boekje.

Bestellen via bol.com

Fien gaat naar school

Saar gaat naar school

Pauline Oud schreef Saar gaat naar school. Dit verhaal gaat over Saar die al op school zit en een nieuw jongetje (Kas) gaat helpen dat voor het eerst naar school komt. Leuk perspectief, want de hoofdpersoon helpt een ander. Saar laat Kas zien waar de blokkenhoek is, wat ze kunnen spelen en helpt hem er een leuke eerste dag van te maken.

In dit boek komt het thema vriendschap wat nadrukkelijker naar voren dan in de andere boeken.

Bestellen via bol.com

Saar gaat naar school

Anna in de klas

Van de pen van Kathleen Amant zijn meerdere ‘voor-het-eerst-naar-school’-boekjes verschenen. Het boekje van Anna in de klas is bedoeld om kinderen wegwijs te maken in het ritme. Zo doet Anna haar jas uit, gaat ze de klas in en krijgt ze een verhaaltje voorgelezen van de juf. Ze speelt in de poppenhoek en maakt een mooie tekening. Kortom: de dag vliegt voorbij.

Dit boekje is niet per definitie bedoeld om een eerste dag op school te illustreren, maar helpt wel om kaders te schetsen over het gaan naar school.

Bestellen via bol.com

 

De eerste schooldag van Milan

Met dit boek schrijft Kathleen Amant wél gericht voor kinderen die voor het eerst naar school gaan. Milan gaat naar school en komt bij juf Nele in de klas terecht. Milan wordt een verhaal voorgelezen en hij maakt vrienden. Samen eten ze, spelen ze en maken ze een mooie tekening. Wederom gaat de dag erg snel voorbij.

Leuk boekje om met een positief gevoel aan school te gaan denken.

Bestellen via bol.com

 

Welke boeken gebruik(te) jij om je kind voor te bereiden op de eerste schooldag?

Categorieën
Leesonderwijs

Wat kun je doen als je kind een risicolezer is?

De term risicolezer heb ik nooit echt kunnen waarderen, omdat ik vind dat een kind zich op zijn eigen manier moet kunnen ontwikkelen. Uitgeverijen en Cito hebben allerlei onderzoekjes gedaan en een standaard-modelleerling opgesteld, waaruit je dan zou kunnen meten of je kind goed kan lezen of niet. In mijn beleving is ieder kind uniek en is er dus ook een uniek pad te bewandelen. Of het nu leren fietsen betreft of leren lezen.

Hoe dan ook hebben we het er maar mee te doen, met die term. En als je dan als ouder een keer op school zit en de term wordt genoemd en jouw kind blijkt een zogenaamde risicolezer, dan maakt het je waarschijnlijk helemaal niks uit wat ik van die term vind. Dan wil je gewoon weten wat je als ouder kan doen om je kind verder te helpen.

 

Lezen is lezen

Simpel, lezen is lezen. Als je wilt dat je kind niet uitvalt op het gebied van lezen en geen risicolezer meer genoemd kan worden, zul je aan de slag moeten met lezen. Je kan dan denken aan rijtjes woorden (zoals race-lezen tegenwoordig heel erg populair is, gebaseerd op de DMT-toetsen van Cito), maar ook gewoon aan boeken. Zorg dat je kind de nodige bladzijdes per dag leest en er behendiger in wordt.

 

Wissel af in boekjes

Om te voorkomen dat een kind geen zin meer heeft in lezen (het verliezen van leesplezier is het allerergste dat een kind dat moet lezen kan overkomen, dus dat wil je als ouder echt zo lang mogelijk uitstellen) is het goed om af te wisselen in boekjes. Je hebt steeds meer heel leuke boekjes voor kinderen in groep 3 en 4. Dus ga naar de bibliotheek of winkel en zorg voor dunne boekjes, dikke boeken, prentenboeken en boeken met veel tekst, verhalen, verhalenbundels als ook informatieve werken (je hebt heel veel leuke informatieboeken voor jonge kinderen). Wissel af, ook door niet alleen blind te staren op boeken. Maar benut het internet, bestudeer de krant en ga op zoek naar alles waar letters te halen valt.

 

Doe het spelenderwijs

Kinderen vinden het leuk om samen met jou te lezen. Parkeer je kind dan niet met een zak chips en een boek op zolder, maar investeer er zelf ook. Ga samen zitten, lees om de beurt, doe iets met stemmetjes of lees in koor. Alles om maar samen te lezen en je kind te helpen die kilometers door dat boek af te leggen.

 

Controleer regelmatig

Je bent geen leerkracht en hebt dus geen idee hoe goed je bezig bent met het lezen. Controleer dit dan ook regelmatig door je kind grote stukken tekst te laten lezen en te bekijken of je verbetering hebt gesignaleerd. In het gunstigste geval doet de leerkracht dit ook en krijg je van hem of haar ook een terugkoppeling. Is dat niet vanzelfsprekend? Dan zal je het zelf moeten doen.

 

Benader de leerkracht

Wil jij een vinger aan de pols houden? Goede leerkrachten hebben risicolezers allang in kaart en zullen jou overspoelen met tips en adviezen. Maar wanneer je niets van de leerkracht hoort en je toch zorgen hebt over het leesonderwijs, benader de leerkracht dan zelf. Wees hierin niet afwachtend, want hoe langer een kind slecht blijft in lezen, hoe groter de achterstand wordt.